Dawno temu, gdy byłam wychowawcą grupy czterolatków każdego dnia zastanawiałam się co ja robię wśród nich. Zarzucałam sobie, że nie potrafię do nich dotrzeć, że nie słuchają mnie i nie rozumieją. Właśnie, mieli mnie słuchać. Musiałam zacząć zmianę od własnego myślenia. To tekst o relacji i komunikacji w myśl pozytywnej dyscypliny, która jest dla nas częścią funkcjonowania nie tylko w placówkach oświatowych ale również naszych domach, to tekst o zmianie.
Wyzwania
Dzisiejsi nauczyciele i rodzice mierzą się z wieloma wyzwaniami edukacyjnymi i wychowawczymi. Każdego dnia spotykamy się z brakiem chęci do udziału w zajęciach dydaktycznych czy terapeutycznych. Wszystkim nam jest trudno z brakiem motywacji uczniów i dzieci, ale przecież nie musimy doprowadzić do jej braku.
Często słyszymy z ust najmłodszych już dzieci: “nie umiem”, “jestem beznadziejny”, “nie poradzę sobie”. Brak wiary we własne umiejętności i możliwości dzieci jest smutne, ale przecież one mogą uwierzyć we własne kompetencje. Bardzo często obserwujemy też, że dzieci nie radzą sobie z własnymi emocjami, przede wszystkim złością, a nawet mierzymy się z agresją wśród dzieci. Ale przecież możemy wspierać dzieci w nabywaniu kompetencji radzenia sobie w sytuacjach dla nich trudnych.
Pozytywna dyscyplina
Nazwa jest myląca, bo z dyscypliną związane jest tu tyle co nic. Zacznijmy od pewnej siatki pojęć związanych z pozytywną dyscypliną. Pozytywna dyscyplina jest przede wszystkim zarówno uprzejma, ale stanowcza jednocześnie. Ma na celu poczuć przynależność znaczenie jednostki, bowiem nie odnosi się tylko i wyłącznie do relacji między rodzicami i dziećmi, nauczycielami i dziećmi, a może być sposobem na życie. Skutki pozytywnej dyscypliny można obserwować długofalowo, gdyż uczy wartościowych umiejętności życiowych i społecznych oraz kształtuje charakter. Aż wreszcie pokazuje dzieciom jak bardzo są one zdolne i kompetentne.
Podstawowe koncepcje adlerowskie
Adolf Adler wprowadził tak zwane pojęcie psychologii indywidualnej, a jej założenia są istotne, by zrozumieć założenia i koncepcje pozytywnej dyscypliny. Zanim rozpoczniesz pracę pozytywną dyscypliną, zapamiętaj kilka ważnych zasad:
- Po pierwsze, najważniejsze dzieci to istoty społeczne.
- Każde zachowanie dziecka zawsze jest celowe.
- Podstawowym celem dziecka to bycie przynależnym i czucie się ważnym.
- Dziecko bardzo chce mieć poczucie wspólnoty, być zaangażowane w działania.
- Każde dziecko ma dokładnie takie samo prawo.
- Błędy popełniane przez nas wszystkich to doskonała okazja do nauki.
- Dziecko potrzebuje konkretnych przekazów miłości.
Czego potrzebują dzieci?
Czas na postawienie sobie powyższego, bardzo ważnego pytania. Zastanów się, czego potrzebują Twoje dzieci? Bez względu na to czy to Twoje osobiste dzieci, czy klasa, czy grupa przedszkolna. Pomyśl czego potrzebują i czego dla nich chcesz.
Już wiesz? Odpowiedzi padające na szkoleniach: akceptacja, poczucie bezpieczeństwa, miłość, zabawa, ruch, rytm dnia, poczucie sprawstwa, uwagi, zaspokajania potrzeb. Zgadzasz się z nimi? Dziś chcę Ciebie tylko w pewien sposób zaciekawić tematem, dlatego przedstawię Ci kilka konkretnych narzędzi pozytywnej dyscypliny, byś mógł sprawdzić czy to droga, którą chcesz pójść.
Narzędzia pozytywnej dyscypliny dla okresu wczesnodziecięcego
- Nawiązuj z dzieckiem relacje.
- Skup się na celach długofalowych zamiast rozpatrywania problemów chwilowych.
- Pamiętaj o szacunku i godności.
- Bądź uprzejmy i stanowczy jednocześnie.
- Skup się na rozwiązaniach.
- Zachęcaj, ale zastanów się nad chwaleniem.
- Pozwól dziecku robić samo to z czym poradzi sobie samodzielnie.
- Zaplanuj czynności rutynowe, angażuj dzieci w tworzenie rutyny.
Narzędzia pozytywnej dyscypliny dla małych dzieci
- Zanim naprawisz sytuację nawiąż relację.
- Bądź stanowczy oraz uprzejmy.
- Zdecyduj sam co ty zrobisz.
- Powiedz dzieciom co mogą zrobić.
- Doprowadzaj sprawy do końca.
- Stosuj pozytywną przerwę.
- Twórz rutyny angażując w to dzieci.
- Sprawdzaj zrozumienie.
- Z zaciekawieniem wykorzystuj pytania: co? i jak?
- Dawaj ograniczony wybór.
- Używaj do 10 słów.
- Wykorzystuj słuchanie aktywne i refleksyjne.
- Twórz warunki do współpracy.
- Stwórz grę.
- Działaj razem z dziećmi.
- Proś o pomoc.
- Zróbcie to razem.
- Planuj czas na wyłączność.
- Dbaj o siebie.
- Uściski!
Pomyślałaś już czego potrzebują dzieci, teraz zastanów się w którym miejscu jesteś i w którym chcielibyście być. Później pomyśl czego potrzebujesz.
Bibliografia
- Nielsen Jane, „Pozytywna dyscyplina”, 2015
